Wat moet er gebeuren?

Onze standpunten

1. We voorkomen dat mensen gedwongen als zelfstandige aan de slag moeten, zoals in de bouw, de zorg of bij bedrijven als Uber. De handhaving hierop wordt flink opgeschroefd. Voor ZZP’ers verbeteren we de sociale zekerheid, onder meer door het recht op een goed en betaalbaar pensioen en een betaalbare collectieve verzekering tegen arbeidsongeschiktheid. We stoppen met de uitbuiting van werknemers, door een einde te maken aan alle vormen van onzekere arbeidscontracten, zoals nulurencontracten. Een vast contract moet de norm zijn.
2. Om onze welvaart te behouden is het nodig dat iedereen die kan werken, dat ook doet en er de mogelijkheden voor krijgt. Volledige werkgelegenheid dient centraal te staan in het sociaal-economisch beleid. Daarom wil de SP dat bedrijven het maken van winst combineren met het behoud van werkgelegenheid, door bijvoorbeeld te investeren in onderzoek, ontwikkeling en de scholing van werknemers.
3. We breiden het ouderschapsverlof uit. De eerste drie maanden worden volledig doorbetaald en ouders krijgen gezamenlijk 12 maanden ouderschapsverlof, te verdelen op de manier waarop zij willen, met gedeeltelijke doorbetaling
4. Als het aan de SP ligt versterken we de bescherming tegen onterecht ontslag en versoepelen we het ontslagrecht niet. Dat is beter voor de werknemers en ook beter voor een stabiele economie. Lange arbeidsrelaties zorgen er bijvoorbeeld voor dat er meer en beter geïnvesteerd kan worden in scholing doordat de kennis binnen het bedrijf behouden blijft.
5. De duur van de WW wordt niet verkort maar uitgebreid, omdat het belangrijk is dat werknemers moeten kunnen rekenen op een inkomen in moeilijke economische tijden of bij tegenslag.
6. Wij steunen het streven van vakbonden om alle werknemers onder de CAO te brengen.
7. Werknemers die ziek of arbeidsongeschikt zijn verdienen extra ondersteuning. Voor hen is werken niet (langer) mogelijk. Voor die mensen komen wij op, net als anderen hebben zij recht op een menswaardig bestaan. De SP staat voor een inclusieve samenleving met gelijke kansen op eerlijk werk en een eerlijk inkomen voor mensen zonder en met beperking. Goede opleidingen, goede begeleiding, echte banen en een fatsoenlijk inkomen voor mensen met een arbeidsbeperking.
8. De sollicitatieplicht wordt afhankelijk van de individuele omstandigheden en de perspectieven op werk. Het automatisch opleggen van een sollicitatieplicht aan 60-plussers verdwijnt dus.
9. De huidige Participatiewet is mislukt. Dwangmaatregelen helpen mensen niet. Mensen met een arbeidsbeperking krijgen recht op begeleiding naar werk. Daarvoor maken we nieuwe sociale werkplaatsen (sociale ontwikkelbedrijven).
10. Jonggehandicapten kunnen rekenen op een nieuwe en hogere Wajong uitkering. Jonggehandicapten die niet in hun eigen inkomen kunnen voorzien, worden daardoor niet meer verwezen naar de bijstand.
11. Ieder werk moet lonen, daarom komt er een nieuwe cao voor mensen op een beschutte werkplek.
12. De SP komt op voor mensen die door ziekte of arbeidsongeschiktheid niet meer kunnen werken. De massale herkeuring van jonggehandicapten met een Wajong uitkering vinden wij niet gewenst. Natuurlijk moet in overleg gekeken worden hoe iemand – onder de juiste begeleiding – kan werken, maar het herkeuren van mensen wiens situatie niet verandert, is onzinnig en niet menswaardig.
13. Slachtoffers van beroepsziekten en arbeidsongevallen leggen vaak een lijdensweg af om hun recht te krijgen. Wij willen de procedures om recht te doen versnellen. Door de rechter opgelegde of door partijen overeengekomen schadevergoedingen worden voorgeschoten door de overheid, die de schade-uitkering vervolgens zal verhalen.
14. De arbeidsongeschiktheidsverzekering (WIA) maken we beter. Wij willen de keuringseisen voor de WIA versoepelen en de uitkering voor een gedeeltelijk arbeidsongeschikte koppelen aan het laatst verdiende loon in plaats van aan het minimumloon. We gaan ook werk maken van betere regelingen voor arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen zonder personeel.
15. We willen geen Europese bemoeienis met ons arbeids- en ontslagrecht en sociale voorziening.
16. We juichen vrijwilligerswerk van harte toe, maar regulier werk moet ook volwaardig worden beloond. Vrijwilligerswerk blijft altijd vrijwillig. We stoppen dus direct met de verplichte ‘tegenprestatie’ in de bijstand en garanderen de mensen werk. Iedereen die wil werken, krijgt zo het recht op werk en een bijpassend inkomen. Voor iedereen komt laagdrempelige ondersteuning en advisering over werk en (om) scholing in de buurt beschikbaar. Werken zonder loon staan we niet toe.

We sluiten een loon- en investeringsakkoord met vakbonden en werkgevers om de loonachterstand voor alle werknemers in te halen. Salarissen van topbestuurders in het bedrijfsleven worden onder een cao gebracht. De salarissen en overige beloningen van bestuurders mogen nooit méér zijn dan tien keer de beloning van de laagstbetaalde werknemer. Dat is met inbegrip van alle bonussen. Alleen onafhankelijke vakbonden mogen een cao sluiten.

De SP vindt arbeidsmigratie en vorm van moderne slavernij. Er zijn 800.000 tot 1,2 miljoen arbeidsmigranten in Nederland, het exacte aantal weet niemand. Ze worden hierheen gehaald door bedrijven en uitgebuit en afgedankt als ze niet meer nodig zijn. Een steeds groter deel van de dak- en thuislozen in Nederland zijn arbeidsmigrant. En de druk op onze buurten en sociale voorzieningen en de woningnood is hoog, terwijl bedrijven wel profiteren.

Maar ook in de landen van herkomst leidt arbeidsmigratie tot ontworteling van gemeenschappen, zorgt het ervoor dat kinderen opgroeien zonder hun ouders en dat werk daar ook door nóg lager betaalde arbeidsmigranten gedaan moet worden. Via allemaal constructies gaan ook steeds vaker arbeidsmigranten van buiten Europa in Nederland aan het werk. Aan deze wetteloosheid moet een einde komen.

We stoppen met ongecontroleerde arbeidsmigratie. Dat doen we door werkvergunningen in te voeren en door een migratiesaldo van 40.000 in te voeren. Zo zorgen we ervoor dat alleen de mensen die echt nodig zijn hier kunnen komen werken, kunnen we uitbuiting van arbeidsmigranten door werkgevers aanpakken en kunnen we mensen opvangen die écht hulp nodig hebben en vluchten voor oorlog en geweld.

Wat moet er gebeuren?

Onze standpunten

1. Het maximaal aantal arbeidsmigranten wordt gebaseerd op basis van de capaciteit van de arbeidsinspectie. Om deze reden gaat Nederland weer arbeidsmigranten registeren en zo snel als mogelijk weer werkvergunningen invoeren. Hiervoor moet het kabinet zich samen met andere landen in EU-verband hard maken. Dit in de wetenschap dat een vrije markt economie met een ongereguleerde arbeidsmarkt niet samengaan met een houdbaar en humaan migratiebeleid.

2. Arbeidsmigratie is een verdienmodel van bedrijven met lage lonen en uitzendbureaus. De vele misstanden rondom slechte beloning, slechte werkomstandigheden en geen of vreselijk slechte huisvesting zijn een teken van fouten bedrijfsvoering. De arbeidsinspectie moet uitgebreid worden. Dit verhoogt de pakkans voor malafide bedrijven en uitzendbureaus. Bij misstanden sluiten we bedrijven of uitzendbureau. Hierbij wordt meteen een boete ingesteld die uitgekeerd wordt aan de arbeidsmigranten voor eventuele terugkeer of als overbruggingsbudget.

3. Vanaf de eerste dagen moeten mensen die hier komen wonen de taal leren. Het minimale taalniveau moet B1 zijn en voor iedereen gelden. Om verschillen te overbruggen, je buren te leren kennen of om elkaar aan te spreken moet je minimaal dezelfde taal spreken. Ook voor de veiligheid op de werkvloer is een gemeenschappelijke taal belangrijk. Werkgevers moeten verplicht een, van het bedrijf onafhankelijke, cursus Nederlands geven aan arbeidsmigranten.

4. Werkgevers die misbruik maken van arbeidsmigranten gebruiken steeds vaker een legale Europese omweg om toch arbeidsmigranten van buiten de EU aan het werk te zetten. Deze constructie verloopt via Poolse en Litouwse uitzendbureaus die mensen uit Oezbekistan, Wit-Rusland en ook India werven. Het kabinet moet zich in EU-verband hard maken om deze constructie te verbieden en/of een dergelijk verbod voor Nederland mogelijk te maken.

5. Arbeidsmigranten worden vaak uitgebuit en leven in kleine woningen, dit is niet humaan en kan leiden tot overlast. Om dit te voorkomen stellen we de beschikbaarheid van goede huisvesting als voorwaarde voor het verlenen van vergunningen aan werkgevers om arbeidsmigranten te werk te stellen. Dit geldt zowel voor het laagbetaalde werk als voor de zogeheten ‘kennismigratie’.

6. Werkgevers zijn verplicht om arbeidsmigranten die hier werken een loon te betalen volgens de geldende cao-afspraken. Gelijk loon voor gelijk werk.

7. De belastingkorting voor expats verdwijnt. Voor buitenlandse werknemers met een ‘specifieke deskundigheid’ en een hoog salaris is er een belastingkorting van 30%. Dit is oneerlijk en daarom willen wij hier vanaf.

Wat we doen!

De SP ging undercover

De SP ging undercover en zag met eigen ogen hoe werknemers uit Oost-Europa uitgebuit worden.

Actieplan arbeidsmigratie

Het is steeds vaker pijnlijk zichtbaar hoe kwetsbaar de positie van veel arbeidsmigranten is. Hun woon- en werkomstandigheden zijn vaak belabberd. Daarom roepen we met een initiatiefnota Actieplan Arbeidsmigratie samen met de ChristenUnie op om de misstanden rond arbeidsmigratie snel aan te pakken.

Lees het actieplan

Inhoud

• Nederland wil minder Brussel
• Essent: de eerste slag geslagen
• Interview met Sharon Gesthuizen
• Nazorg Oorlogsveteranen
• Unieke werkplek
• Linksvoor: Pol van Rijn
• Column Jan Marijnissen: De Europese godfather Verhofstadt dreigt

De Tribune • jaargang 45 nr. 5 • mei 2009 (pdf)