Interview

Armand

‘Ben ik te min omdat je pa in een grotere kar rijdt… dan de mijne?’ luidt het refrein van de klassieker van Armand. Het liedje is nu 33 jaar oud, maar nog steeds schopt de zanger keihard tegen het materialisme in de maatschappij. ‘Je moet geld maken om tijd te kopen’ is zijn lijfspreuk. Want: ‘We zouden het zo fijn kunnen hebben.’ Eeuwige hippie Armand over Internet, testikels, house, Tineke en… Absurdistan.

Tekst Rob Janssen Foto Paul Peters

‘Het gaat niet meer om welzijn, maar om knaken maken’

Heel wat van mijn platen zijn door verschillende radiozenders geboycot. Vind ik prachtig. ‘Wat het klootjesvolk wil weten’ was de eerste single die uit de handel werd genomen. Daar kwam het woordje ‘testikels’ in voor. Nota bene Veronica zei toen: Ja, het gaat over kloten en dat zijn dan die testikels. Dat is niet netjes op de radio. Het kon ook zijn dat er ‘godverdomme’ in de tekst voorkwam. Ach, er waren zoveel redenen voor het boycotten van mijn platen. ‘Ben ik te min’ was weliswaar een maatschappijkritisch nummer, maar omdat het eigenlijk ook een liefdeslied was, konden ze dat nog net tussen Rita Hovink en Heintje Davids op een verzamel-cd zetten. Met alle andere nummers gebeurde dat niet. Wat dat betreft moet ik een aantal VARA-deejays, onderwie Henk Westbroek, toch een pluim geven. Want die zijn die platen altijd blijven draaien.

Of ik een protestzanger ben? Ik denk het wel. Maar troubadour vind ik een nog mooiere omschrijving. In het noorden heette een troubadour een ‘trouveur’. Dat betekent letterlijk ‘iemand die zoekt en vindt’. Dus: ik hoor dit en ik kom het jou vertellen. Ha, jij dacht dat je met je tv en Internet overal bij kunt? My ass, dat kun je niet! Als je niet tussen de regels door kunt lezen, weet je niks. Tijdens mijn optredens sta ik nog wekelijks in elke zaal dingen te vertellen die de mensen niet weten. Ik vind het mijn zedelijke plicht om dat te doen. Want de mensen nemen de tijd niet meer om goed over de dingen na te denken. Tijd is de échte rijkdom. Kijk, je kunt zo sociaal denken als je wilt, maar je zit nu eenmaal in een kapitalistische maatschappij waar je op een kapitalistische manier je boterham zal moeten verdienen. Anders vreet je gewoon niet. Af uit. Ik liet een discotheek bijvoorbeeld een vette prijs betalen, zodat ik op mijn gemak naar de kraakbeweging kon! Snap je? Met andere woorden: als je geld maakt om tijd te kopen, dan ben je goed bezig. Als je geld maakt om geld te kopen, dan kom je tijd te kort. Dat betekent dus ook: als je veel geld hebt, heb je geen tijd meer. Dat heb ik vroeger zelf meegemaakt, met de muziek. Toen ‘Ben ik te min’ een hit werd, ging ik ineens van driehonderd gulden in de maand naar drieduizend gulden per weekend. Dan ga je rare dingen doen, omdat je binnen korte tijd zó verrekte veel geld moet opmaken. Je bent inmiddels namelijk heel wat en je moet nondeju toch iets doen. Ja, en dan gaat het mis, hè! Daarom zeg ik: tijd is rijkdom. Geduld is de sleutel tot het paradijs, volgens de Koran. Om maar een voorbeeld te noemen.

In de hippie-periode was iedereen easy. Voor optredens hoefde ik nooit contracten af te sluiten. Ik sprak gewoon met iedereen af: dan en dan kom ik en voor zoveel geld speel ik zo en zo lang. Ineens was die losse sfeer afgelopen. Begonnen ze na het optreden te zeiken van: ja, maar we hadden toch iets anders afgesproken en zo. Ik dacht dan altijd: ach val kapot. Maar toch was het raar, omdat iedereen in het hippie-tijdperk dacht dat het hele idee van rangen en standen wel doorbroken zou worden. Het tegendeel was waar. Het werd allemaal nog véél erger. De house-cultuur is daarvan een logisch gevolg. Vind ik heel leuk. Achter house zit echt de gedachte van: ja maar, mij hou je niet meer voor de gek! Ik kom zo meteen van school en moet dan voor zo’n uitzendbureau gaan werken. Dan kan ik dus de helft van wat ik verdien aan de een of andere kut geven die wél belasting betaalt. Want laten we eerlijk zijn, waar waren de koppelbazen toen de arbeiders het goed hadden? Juist! Maar die uitzendlui zijn netjes. Ze geven het aan de Belastingdienst en die zegt dan: Okay, zuigen jullie nog maar meer scholieren uit. Er is geen scholier die zo aan een fatsoenlijke baan kan komen. Zo’n kid heeft het vooruitzicht dat hij straks misschien een driejarig contract krijgt, dat hij een dertigjarige hypotheek kan gaan tekenen en dat hij zo forever happy wordt. Maar diezelfde kid denkt allang Oe jee, dit wordt puin. Weet je wat ik doe? Ik ga dansen! En daar gaat-ie, verstand op nul, blik op oneindig en iets uitstralend van: vertel me dan maar eens wat er nog meer is. Gelijk heeft-ie!

Deze zomer komt mijn nieuwe dubbel-lp uit. ‘Mooie woorden uit Absurdistan’ gaat die heten. Absurdistan slaat bijvoorbeeld op Tineke. Hollebolle Tineke gaat naar Ethiopië. Daar zet ze een paar van die skeletjes op haar schoot en laat er een filmpje van maken. Dan stapt ze in haar airconditioned Volvo en trekt zich terug in haar vijfsterrenhotel. ‘Wat is dat?,’ denk ik dan. De boel de ogen uitsteken of zo? Zeg, hou daarmee op! Waar heb jij je fatsoen zitten? Dát is Absurdistan! En weet je waarom in die landen zoveel ellende is? Omdat wij daar zo nodig een paar pistooltjes moeten verkopen! Er valt immers wat te verdienen. Waar zijn we dan mee bezig? Absurdistan!

Nederlanders hebben wat dat betreft altijd al van twee walletjes gevreten. Of het nou in de Spaanse oorlog of in de Tweede Wereldoorlog was, maakte allemaal niks uit. Wij hebben steeds overal vet aan verdiend. Nog zoiets absurds. Wij leven zogenaamd in een democratie. Dat wil zeggen: je kunt zelf kiezen. Maar de propaganda op TV probeert die keuzevrijheid wel om zeep te helpen. Het gaat niet meer om welzijn, maar om knaken maken. En daar komt dat Internet dan nog eens bij, waarop de helft zichzelf zit af te rukken. Laten we nou toch eerlijk zijn. Als je studenten tegenwoordig onder elkaar hoort, lach je je toch kapot. ‘Ik ben vannacht niet naar bed geweest,’ zegt er eentje. Zegt de ander: ‘Oh, dan heb je zeker plaatjes zitten kijken.’ Zijn we nu echt één stap verder gekomen dan de NVSH, die vroeger verkondigde dat neuken best leuk is? Seks mocht tof en aardig worden, maar wat hebben ze ervan over gelaten? Niks! Kijk eens naar de combinatie Aids, Dutroux en de SOA-toptien. Daar krijgt toch geen enkele jongen hem nog van omhoog? Wat zie je dan? Dat vooral de jongeren hun tijd alleen nog maar met

TV en Internet doorbrengen. Ze komen niet meer aan hun gerief. Op zo’n moment kun je twee dingen doen. Of je stort je helemaal in geweld, óf je gaat zuipen. Want als je zuipt gaat je geiligheid ook weg. Twee wanhopige alternatieven, als je het mij vraagt.

Mijn liedjes gaan vaak over hoe we er op dit moment voorstaan. We zouden het heel fijn kunnen hebben. Daar moeten dan wel een paar concessies voor gedaan worden – want daar kom je niet onderuit – maar je kunt dan wel veel relaxter leven. Als dan iedereen om je heen roept hé, je mist iets, kan jij zeggen: nee, ik mis niks! Ja, ik schop nog steeds graag tegen dingen. Ik vind het leuk dat mensen me vreemd vinden. Maar de betrekkelijkheid van alles verlies ik nooit uit het oog. Al 33 jaar begin ik al mijn optredens met het nummer ‘Eén van hen ben ik’. Daarmee zet ik eerst wat zelfspot neer. En dan begin ik de boel uit te schelden.’

Herman van Loenhout (54) treedt al 35 jaar op als Armand, zowel solo als met zijn band de Dubbers. Elf albums, zeven verzamelaars en ruim dertig singles heeft hij op zijn naam staan. Armand wordt gezien als het levende monument van de hippietijd. Nog steeds worden zijn songs gekenmerkt door harde, maatschappijkritische teksten. Komende zomer komt zijn nieuwe dubbel-lp (!) uit: ‘Mooie woorden uit Absurdistan’.

Inhoud

• Nieuws: Het Binnenhof / Aktie / Bulletin Board
• Streekvervoer De privatisering levert niets dan ellende op.
• Column Jan Marijnissen: Goed is goed
• Om kabelbedrijven als UPC de verwachte gouden bergen te geven moet er jaarlijks minstens 25 gulden winst per aansluiting worden gemaakt – en daarvoor moet ‘de decoder door de strot geduwd worden’
• Armand interview. ‘Ik schop nog steeds graag tegen dingen.’
• Eind maart stapte – als een donderslag bij heldere hemel – de PvdA uit de ‘rode coalitie’ met de SP in Oss. Waarom?