Nederland moet stoppen met schadelijke belastingconcurrentie
Er moet een officieel onderzoek komen naar het ontlopen van belastingverplichtingen door internationale bedrijven en de mate waarin het Nederlandse belastingsysteem daartoe bijdraagt. SP-Kamerlid Ewout Irrgang heeft hier in schriftelijke vragen aan minister Zalm (Financiën) om gevraagd.
“Nederland solliciteert naar de titel Europees kampioen schadelijke belastingconcurrentie” zei Irrgang een paar weken geleden nog tijdens de behandeling van de belastingwet ‘Werken aan winst’. Hiermee doelde hij niet alleen op de verlaging van de winstbelasting waarin Nederland voorop loopt, maar ook op nieuwe constructies die vanaf volgend jaar gelden, zoals de rentebox. Die brengt grote ondernemingen er toe hun financieringsmaatschappijen naar Nederland te halen om hier te profiteren van belastingvoordelen. Omdat andere landen zich niet zomaar hun belastinggeld laten aftroggelen, zullen ze waarschijnlijk met soortgelijke maatregelen reageren, waardoor uiteindelijk iedereen slechter af is. Dit soort concurrentie op belastingtarieven is volgens de SP schadelijk en onwenselijk.
Terwijl deze maatregelen nog op stapel staan blijkt Nederland nu al te kunnen worden gekwalificeerd als een belastingparadijs, blijkt uit het onderzoeksrapport “The Netherlands: A tax haven?” Dat werd afgelopen zaterdag gepresenteerd door de Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO).
Veel buitenlandse multinationals hebben in Nederland een ‘brievenbusmaatschappij’, een bedrijf zonder werknemers dat wordt beheerd door een trustkantoor. Inmiddels hebben we er in Nederland zo’n twintigduizend en elke dag komen er 5 bij, zo meldt het rapport. Dit soort bedrijven haalt niet de productie of diensten naar Nederland, maar komt alleen voor het voor hen gunstige belastingklimaat.
Zodra er een ander land is dat nog gunstigere constructies verzint, kunnen deze bedrijven met een pennenstreek weer worden verplaatst. Er wordt geen extra werkgelegenheid geschapen, behalve voor een handjevol fiscalisten en juristen die weten in welk land het meeste belastingvoordeel valt te halen.
Volgens SOMO hebben de fiscale constructies die in Nederland mogelijk zijn een aanzuigende werking hebben op witwaspraktijken en bedrijven met een slechte reputatie. Dat blijkt ook uit het feit dat bij de boekhoudschandalen rond Enron en Parmalat Nederlandse brievenbusmaatschappijen een sleutelrol speelden. Financiele fraude, zo blijkt onder andere uit onderzoek van de Rekenkamer, wordt in Nederland al nauwelijks aangepakt. De SP pleit al jaren – en ook in het nieuwe verkieinzgsprogramma – voor een veel steviger aanpak van witteboordencriminaliteit.
Nederland moet volgens Irrgang een actievere rol spelen bij het komen tot betere internationale overkoepelende afspraken. Daarnaast zou Nederland in de internationale belastingconcurrentie het goede voorbeeld moeten geven in plaats van juist tot het uiterste te willen gaan. Ook internationale organisaties moet volgens de SP hun verantwoordelijkheid nemen door dit probleem nadrukkelijk aan de orde te stellen. De Nederlandsche Bank zou met regelmatige statistieken moeten komen om inzicht te verschaffen over de kapitaalstromen die via de bijzondere financiële instellingen in ons land lopen, en over de landen van herkomst en bestemming.