Aanpassing Arbeidstijdenwet zet werknemer onder druk om meer te werken
Op voorstel van minster De Geus (CDA, Sociale Zaken) wordt het wettelijk mogelijk gemaakt om 12 uur per dag en 60 uur per week te werken. Sinds lange tijd is een werkweek van 40 uur de norm in de Arbeidstijdenwet en de SP wil daar aan vasthouden. “Deze nieuwe wet gaat het in de praktijk moeilijker maken voor werknemers om langer werken af te wijzen,” stelt SP-Kamerlid Harry van Bommel.
Voor de achturige werkdag en een maximum werkweek van 40 uur is lang door werknemers en vakbonden gestreden. Door CAO-afspraken zijn de feitelijke arbeidstijden korter en dat is een goede zaak: de meeste mensen hechten buitengewoon veel waarde aan hun vrije tijd. De nieuwe arbeidstijdenwet zal niet onmiddellijk tot langere arbeidstijden leiden, maar brengt ons wel op een glibberig pad. Werkgevers hebben nu wettelijk steun om langere arbeidstijden over een te komen met ondernemingsraden en vakbonden. Van Bommel: “De meeste mensen werken om te leven en leven niet om te werken. De SP vindt dit voorstel van De Geus zeer onverstandig, want het zal voor werknemers – zeker als de werkloosheid oploopt - moeilijker worden om langere werkweken af te wijzen.”
Op 29 april 1869 brak in Amsterdam een staking uit onder scheepstimmerlieden. Een van hun eisen was de verkorting van de dagelijkse arbeidstijd van veertien tot twaalf uur. Nu, 137 jaar later, behandelt de Kamer een wetsvoorstel om het wettelijk maximum voor de lengte van een arbeidsdag op twaalf uur te stellen. Van Bommel: “De minister zou op handen zijn gedragen als hij zijn voorstel in 1869 had gedaan. In onze tijd verdient zijn voorstel echter een regelrechte afwijzing. Want alle vooruitgang die sindsdien is geboekt, wordt nu teruggedraaid.”
“In 1869 werden de huzaren op de stakers afgestuurd. Ik zou willen dat in 2006 de huzaren op de minister konden worden afgestuurd. Dit voorstel zet ons bijna 140 jaar terug in de tijd en maakt honderd jaar arbeidersstrijd ongedaan. Het is onbegrijpelijk dat een oud-vakbondsman als deze minister een dergelijk wetsvoorstel aan de Tweede Kamer durft voor te leggen.”
In de huidige wet staat: maximaal negen uur per dag, gemiddeld maximaal 45 uur per vier weken en gemiddeld maximaal veertig uur per dertien weken. De minister wil deze normen fors verhogen, van negen naar maximaal twaalf uur per dag, van 45 naar maximaal zestig uur per week en van veertig naar gemiddeld maximaal 48 uur per vier maanden. Van Bommel: “Hij staat met de rug naar de samenleving, toont minachting voor de mensen die zorg met arbeid willen combineren en negeert de grote waarde die mensen aan vrije tijd hechten. Welke boodschap heeft deze minister voor alle moeders en vaders die werk met zorg willen combineren? Kennelijk heeft deze minister daaraan helemaal geen boodschap.”