De overheid moet de verzelfstandiging van meer dan vierhonderd overheidsorganisaties ongedaan maken. Ministers dienen hun verantwoordelijkheid te nemen voor tal van op afstand gezette instellingen, om het gedeukte vertrouwen in de politiek te herstellen. Dat staat in het vertrouwelijke interdepartementaal beleidsonderzoek “Een herkenbare staat: investeren in de overheid”, dat via het Financieele Dagblad is uitgelekt. “Prima, laten we beginnen met de NS!” zegt SP-Kamerlid Agnes Kant.

“Het kabinet doet er goed aan het advies op te volgen,” zegt Kant. “Laten we beginnen met een van de grootste zorgenkindjes, waar de verzelfstandiging veel ellende heeft gebracht: de NS.” Ook het UWV zou volgens Kant met voorrang geheel terug in handen van de overheid moeten komen. “De Geus moet daar snel orde op zaken stellen en hoe meer bevoegdheden hij heeft, des te beter.”

Volgende week vrijdag wordt het advies in de ministerraad besproken en daarna gaat het naar de Tweede Kamer. In het advies staat dat overheidstaken in principe weer binnen de eigen organisatie moeten worden uitgevoerd. “Vrijwel alle huidige zelfstandige bestuursorganen (ZBO’s) kunnen vervallen omdat er inhoudelijk en juridisch geen noodzaak voor is,” concludeert de werkgroep onder leiding van Eerste-Kamerlid Jacob Kohnstamm.

De opstellers bepleiten dat alle ruim vierhonderd ZBO’s stapsgewijs weer naar de overheid worden gehaald. De overheid moet “reële problemen met sturen, beheersen en gevoel voor de omgeving niet over de schutting gooien, maar zelf aanpakken en oplossen”. Volgens SP-Kamerlid Agnes Kant is dit precies wat haar partij al jaren bepleit. “De neoliberale dogma’s dicteerden dat de gemeenschap beter af was wanneer allerlei overheidstaken werden afgestoten. PvdA, D66, CDA en VVD negeerden de SP toen wij stelden dat de verantwoordelijkheid veel te schimmig zou worden. Maar voor inkeer is het nooit te laat.”