De bevolking van Groningen heeft vandaag in een referendum de rigoureuze aanpak van het Groningse stadshart massaal verworpen. ‘Een afrekening met de heersende politieke cultuur in Groningen,’ zo betitelt SP-fractievoorzitter Peter Verschuren de uitslag van vandaag. De nieuwe referendumwet legde de lat hoog: 30 procent van alle kiesgerechtigden, in dit geval 43.500 mensen, zouden tegen moeten stemmen om het plan ongedaan te maken. Het werden er 66.300, liefst 81 procent van opgekomen kiezers. ‘Veel mensen hebben niet alleen tegen de parkeergarage gestemd, maar ook tegen de manier waarop Groningen bestuurd wordt. De plannen met de Grote Markt zijn daar een treffend voorbeeld van. De discussie hierover startte pas nadat de plannen uitgewerkt waren met de projectontwikkelaars en nadat de collegepartijen zich eraan verbonden hadden. Alternatieven zijn nooit besproken, van echte discussie in de gemeenteraad kon geen sprake meer zijn en ook de bevolking is er pas bij betrokken toen de besluiten al genomen waren.’

Verschuren maakte de afgelopen maanden deel uit het van campagneteam van referendumcomité Geen Gat in de Grote Markt, dat de acties tegen de plannen coördineerde. ‘Onze winst heeft alles te maken met de arrogantie van onze tegenstanders: hun onderschatting van de weerstand tegen de plannen. Hun campagne had de toon van: wie tegen de plannen is, heeft gewoon nog niet begrepen hoe fantastisch ze zijn.’ Ook de leuze van de voorstanders – ‘PvdA is voor, CDA is voor, D66 is voor, VVD is voor’ – heeft volgens de SP-fractievoorzitter slecht gewerkt. ‘Een domme overschatting van de gidsrol van politieke partijen, en een uitnodiging aan tegenstanders binnen hun geledingen om zich te roeren. Het referendumcomité, waarin naast de SP ook GroenLinks en Student & Stad actief waren, heeft bewust de partijpolitiek op de achtergrond geschoven.’
In de campagne van de voorstanders kregen de fractievoorzitters van de collegepartijen een belangrijke rol toebedeeld. Verschuren: ‘In de gemeenteraad werkt dat wel. Dan komt de wethouder met een plan, dan zeggen de fractievoorzitters dat het goed is en dan is de discussie gesloten. Blijkbaar dachten ze dat de fractiediscipline ook buiten de raadszaal werkt.’

In de gemeenteraad heeft de SP als enige het volledige plan Nieuwe Noordzijde afgewezen. Verschuren: ‘Naast het tegenhouden van de verkeersaanzuigende parkeergarage, speelde voor ons ook dat wij de wederopbouwarchitectuur van de Noordwand van de markt het behouden waard vinden, en dat wij de meerwaarde van een ondergronds winkelplein en een koopgoot in Groningen niet inzien. Natuurlijk, de achterkant van de winkelpanden aan de markt is niet fraai. Maar waar is dat wel het geval?’ Volgens de SP-fractievoorzitter houdt de overwinning van de tegenstanders niet in, dat er niets gebeurt met het stadshart. ‘V&D werkt tegenwoordig met een nieuwe formule, die inhoudt dat ze veel minder ruimte nodig heeft. Die lelijke uitbouw van het warenhuis zal ze zeker afstoten. Dan komt er automatisch een ontwikkeling op gang in het gebied achter de markt. Dat zal wel een kleinschaligere aanpak zijn. En dat is alleen maar een goede zaak. Een stad moet zich stap voor stap ontwikkelen. Kaalslag van een belangrijk deel van het centrum tast het wezen van de stad aan. Terecht heeft de Groningse bevolking dat afgewezen. Te hopen is nu, dat het college van B en W en de collegepartijen hieruit de juiste les leren.’