Deze week ontvangen alle 25.000 leden van de SP de nieuwe “kernvisie” op mens en maatschappij zoals die is opgesteld door het op 1 mei j.l. gekozen nieuwe Partijbestuur. De komende maanden hebben de leden de tijd om het concept-stuk “Heel de mens” te bespreken, vooraleer het op 18 december definitief door het Partijcongres wordt vastgesteld.

De nieuwe kernvisie komt in de plaats van “Handvest 2000” uit 1991. “Handvest 2000” was de eerste poging om de socialistische visie van de SP in eigen termen te formuleren. Na 1991 maakte de SP een sterke groei door in leden- en kiezersaanhang. In 1994 kwam de doorbraak naar de landelijke politiek. Inmiddels is de SP met 25.000 leden de vierde partij van het land in ledental en, na de Kamerverkiezingen van 1998, de zesde in kiezersaanhang.

Mede onder invloed van die groei is de SP al enkele jaren bezig haar visie op mens en maatschappij verder te ontwikkelen. Belangrijke mijlpaal in deze ontwikkeling was de publicatie in november 1996 van “Tegenstemmen”, waarin SP-voorzitter Jan Marijnissen “een rood antwoord op paars” formuleerde. In “Tegenstemmen” wordt frontaal stelling genomen tegen het oprukkende neoliberalisme in samenleving en politiek, de teloorgang van de oude sociaal-democratie en het steeds meer reduceren van de mens tot een “homo economicus”, met alle gevolgen van dien voor de samenleving in zijn geheel. Het boek werd een bestseller en fungeerde binnen de SP als aanjager van het debat over de opvattingen en taken van een moderne socialistische partij.

De nieuwe kernvisie is minder stellig over de inrichting van de samenleving in de toekomst en juist explicieter over mogelijkheden in de samenleving hier en nu. In die zin gaan bescheidenheid en politieke zelfbewustheid hand in hand. “Heel de mens” biedt vooral visie in plaats van een politieke blauwdruk voor de toekomstige maatschappij.

Als kernpunten van het hedendaagse socialisme noemt “Heel de mens” het op de bres staan voor menselijke waardigheid, de gelijkwaardigheid van mensen en de solidariteit tussen mensen. Die drie begrippen dienen als vast fundament voor alle politieke standpunten van de partij en als meetlat voor het beoordelen van politieke, sociale en economische ontwikkelingen in de maatschappij. In tegenstelling tot het credo van het neoliberalisme (“meer markt, minder overheid”) kiest de SP in “Heel de mens” principieel voor verregaande democratisering van de samenleving.

Zie ook: “Heel de mens” de volledige tekst.