De onderwijsinspectie is een onderzoek begonnen naar de borg die scholen berekenen voor de gratis schoolboeken. Dit gebeurt naar aanleiding van herhaaldelijk aandringen van de SP. Veel scholen doen alsof ouders verplicht borg voor de schoolboeken moeten betalen, terwijl dat helemaal niet mag.

Ouders die de schoolboeken via het internet willen bestellen moeten vaak verplicht instemmen met het betalen van borg om de bestelling af te ronden. Op deze manier worden ouders in feite verplicht in te stemmen met het betalen van borg. Smits: “Eindelijk zijn de schoolboeken gratis, daar heeft de SP zich lang voor ingezet. En dan zouden ouders nu ineens 75 euro moeten betalen per schoolgaand kind? Dan blijft er van de gratis schoolboeken maar weinig over. Als je meerdere kinderen hebt op het voortgezet onderwijs kunnen de kosten flink oplopen.”

Al sinds de schoolboeken in het voortgezet onderwijs gratis worden aangeboden wordt er met de borg gerommeld. Toen de Vereniging voor Openbaar Onderwijs kwam met een imposante lijst van scholen die zich niet aan de regels houden stelde Smits opnieuw Kamervragen. Uit het antwoord van staatssecretaris Van Bijsterveldt blijkt dat de borg gezien moet worden als onderdeel van de vrijwillige ouderbijdrage. De school mag deze vragen, maar mag deze nooit verplichten.