De euforie over de feestbegroting voor 2001 is nog niet geluwd, of de regering komt al met nieuwe bezuinigingsvoorstellen op de collectieve voorzieningen. Staatssecretaris Hoogervorst van Sociale Zaken wil, volgens berichtgeving in de Volkskrant van zaterdag 7 oktober 2000, ernstig bezuinigen op de duur van de inkomensafhankelijke WAO- en WW-uitkeringen. Jan de Wit, Tweede-Kamerlid voor de SP: ‘Als we ooit geld genoeg hadden om de rampzalige gevolgen van eerdere bezuinigingen terug te draaien is het nu. Dat zou in deze tijd van overvloed een kwestie van beschaving zijn. Maar wat doet de regering? Die breekt de voorzieningen nog verder af!’

‘Het is toch niet te geloven dat de regering nog steeds nauwelijks iets doet om arbeidsongeschiktheid te voorkomen en om gedeeltelijk arbeidsongeschikten weer aan werk te helpen, maar wel keiharde nieuwe bezuinigingen bedenkt over de ruggen van de WAO- en WW-gerechtigden’, aldus De Wit. ‘Door deze voorstellen zal niemand minder arbeidsongeschikt worden, maar zien wel vele mensen hoe de voorwaarden van hun werknemersverzekeringen door de overheid ernstig eenzijdig dreigen te worden aangetast. Als deze plannen doorgang vinden laat de overheid zich opnieuw van zijn onbetrouwbaarste kant zien en wordt de solidariteit verder ondergraven.’
Volgens de Volkskrant worden in de plannen hoogte en duur van de WW en de WAO vooral afhankelijk van het aantal gewerkte jaren. Mensen zullen veel eerder dan nu het geval is, aangewezen raken op de bijstand of een WAO-uitkering op bijstandsniveau. Al met al is er een flinke bezuiniging mee gemoeid.
Het gaat de regering bij deze hernieuwde aanval op de WAO klaarblijkelijk vooral om het beslag dat de uitkeringen die aan deze mensen moeten worden verstrekt leggen op de publieke middelen. Daarmee lijkt de opdracht aan de Commissie-Donner om de hele WAO-regeling in de meest brede zin te onderzoeken al bij voorbaat gedegradeerd tot mosterd na de maaltijd.
In de huidige periode van hoogconjunctuur zal het kabinet er mogelijk minder moeite mee hebben om deze bezuinigingsoperatie doorgevoerd te krijgen dan in de onzekere periode rond het WAO-debacle begin jaren ’90. Maar als zich de volgende recessie aandient, zijn de gevolgen niet te overzien. De SP zal zich daarom net als in 1991 opwerpen als hoeder van dit stuk collectieve beschaving en alles uit de kast trekken om verdere verslechtering van ons sociale stelsel tegen te houden.