Minister Melkert van Sociale Zaken heeft eindelijk ingegrepen in de nodeloze schending van de privacy van bijstandsontvangers door sociale diensten. Daarmee is een campagne van de SP met succes afgesloten.
Een van de gevolgen van de nieuwe bijstandswet in 1996 was dat veel sociale diensten fanatiek gingen speuren in de giro- en bankafschriften van hun klanten. Niet alleen de inkomsten, maar ook de uitgaven werden daarbij onder de loep genomen. Regelmatig pinnen in een andere wijk? Dan zul je daar wel wonen en de boel bedonderen.
Na klachten hierover op de Alarmlijn en de spreekuren van de afdelingen vroeg Jan Marijnissen in augustus 1996 om ingrijpen van Melkert. Die weigerde. In zijn antwoord schreef hij zelfs dat het van belang is “om aan de hand van het uitgavenpatroon na te gaan of er sprake is van fraude”. De SP pikte dat niet en zette de gemeentebesturen onder druk met de actie “Stop de girogluurders”. Door raadsvoorstellen van SP-fracties en stapels protestkaarten gingen heel wat gemeenten overstag. Andere werden aangeklaagd door de Registratiekamer of kregen te maken met proefprocessen door SP-advocaten. Nadat hierdoor ook de Registratiekamer om ingrijpen vroeg, ginjg Melkert om. In juni 1997 beloofde hij regels te maken om de privacy beter te beschermen. Jan Marijnissen moest hem daar maanden later aan herinneren, maar nu zijn de regels er eindelijk. Gemeenten mogen afschriften opvragen over een periode van drie maanden, maar alleen van het eerste en het laatste afschrift een kopie bewaren in het dossier. De uitgaven mogen onleesbaar gemaakt worden, behalve als er een vermoeden van fraude is. Sociale diensten mogen alleen met toestemming van de betrokkene gegevens uitwisselen met uitzendbureaus.
SP-Eerste Kamerlid Jan de Wit is blij met de koerswijziging van Melkert. “De uitkomst bewijst dat de combinatie van actie en parlementair werk resultaat oplevert. Positief is het respecteren van de uitgaven en de uitspraak over uitzendbureaus. Jammer is dat sociale diensten nog steeds alle afschriften van drie maanden mogen opvragen.”