Harde kritiek van Europees Hof vraagt om wijziging Nederlands asielbeleid
Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg uit in een donderdag gepubliceerd vonnis harde en fundamentele kritiek op de manier waarop de asielzaak van een Somalische vluchteling in Nederland is behandeld. SP Tweede-Kamerlid Jan de Wit is blij met de uitspraak: “Het Hof wijst op tekortkomingen waar wij al jaren aandacht voor vragen. Het lijkt mij duidelijk dat er ingrijpende wijzigingen in het beleid nodig zijn om tegemoet te komen aan dit vonnis. Daar zal ik volgende week bij de Justitiebegroting om vragen”.
Nederland wilde de Somalische asielzoeker terugsturen naar een ander gebied dan waar hij vandaan kwam, omdat dat het daar relatief veilig zou zijn. Volgens het Hof moet bij zo’n uitzetting eerst gekeken worden of dat gebied wel op een veilige manier bereikbaar is en of de asielzoeker in kwestie daar wel echt een toevlucht kan zoeken. Bovendien maakt het Hof duidelijk dat Nederland een veel te strenge norm hanteert bij het beoordelen of iemand in het land van herkomst gevaar loopt op marteling of een andere vorm van onmenselijke behandeling. Jan de Wit: “Nederland eist van mensen dat ze bewijzen dat zij zelf, als individu, in de negatieve aandacht van de autoriteiten staan. Maar in sommige gevallen lopen mensen als lid van een bepaalde bevolkingsgroep het gevaar om slachtoffer te worden van geweld of intimidatie door andere groepen dan de regering. Ook die mensen hebben recht op bescherming.”
Een ander opvallend punt van kritiek betreft de rol van de Raad van State, de hoogste Nederlandse beroepsinstantie in asielzaken. Het Hof heeft het in deze zaak goed gevonden dat de Somalische asielzoeker zich direct tot het Hof wendde, zonder eerst in beroep te gaan bij de Raad van State, omdat hij daar volgens het Hof ‘praktisch geen schijn van kans op succes’ zou hebben. De Wit: “Hier stelt het Hof met zoveel woorden dat asielzoekers feitelijk kansloos zijn bij de Raad van State. Wij hebben hier al vaak op gewezen: de Raad van State toetst de zaak niet ten volle, maar kijkt vanuit het perspectief van de overheid of de procedures wel gevolgd zijn. Daar schiet een asielzoeker niets mee op.”
Tenslotte heeft het Hof ook nog grote moeite met de manier waarop de Nederlandse overheid in de asielprocedure omgaat met informatie over de situatie in het land van herkomst. De ambtsberichten van Buitenlandse Zaken alleen zijn niet voldoende bron voor een beoordeling van de veiligheid van een land, aldus het Hof. Nederland moet ook kijken naar informatie van andere betrouwbare instanties, zoals Amnesty International, de UNHCR, Artsen zonder Grenzen, Human Rights Watch en VluchtelingenWerk Nederland. De Wit: “Het Hof maakt korte metten met de arrogante opstelling van Nederland, dat het wel genoeg zou hebben aan de informatie die het zelf verzamelt. Wij hebben de afgelopen jaren steeds geprobeerd de minister zover te krijgen dat er geluisterd wordt naar wat organisaties met kennis van zaken over een bepaald land te zeggen hebben. Gelukkig zal de regering deze uitspraak niet kunnen negeren.”