Aanpak witwassen en fraude blijft ondermaats: geef OM en rechters meer expertise
Het witwassen van crimineel geld krijgt onvoldoende aandacht van de regering, zo werd gisteren weer eens bevestigd in de documentaire van Zembla ‘Witwassen doe je zo’. Jan de Wit, Tweede Kamerlid voor de SP: “Dit programma bewijst wat de SP al lange tijd stelt: dat witwassen in Nederland loont.” Bij de behandeling van de Justitiebegroting in oktober zal De Wit wederom pleiten voor meer aandacht voor fraude en witwassen, onder meer door het Openbaar Ministerie en de rechterlijke macht meer deskundigheid te laten verwerven.
De geschatte 18,5 miljard euro die in Nederland witgewassen wordt – bijna 4% van het geld dat jaarlijks in Nederland omgaat – is afkomstig van criminele activiteiten in Nederland en het buitenland. De pakkans is schandalig laag: in 2005 werden in Nederland slechts 15 miljoen witgewassen euro’s in beslag genomen. De ontnemingswet om dit criminele geld afhandig te maken wordt veel te weinig gebruikt. Van de 170.000 meldingen van verdachte transacties worden er jaarlijks slechts 400 serieus bekeken, terwijl meer dan 40.000 van de meldingen als serieus verdacht worden aangemerkt. De reden is dat er, ondanks alle goede bedoelingen en voornemens, volstrekt onvoldoende prioriteit wordt gegeven aan effectief optreden tegen deze vorm van criminaliteit.
De SP signaleert dit probleem al veel langer en dringt aan op verbeteringen in de aanpak van witwas- en fraudepraktijken in Nederland. Grootschalige fraude en corruptie kosten de samenleving jaarlijks vele honderden miljoenen euro’s. Drugshandel en het witwassen van drugsgeld hebben een enorme omvang bereikt, waarbij de scheidingslijnen tussen onder- en bovenwereld steeds vaker vervagen. Een klein aantal ‘foute’ notarissen, advocaten en curatoren bezorgt de hele beroepsgroep een slechte naam en werkt mee aan het witwassen van criminele vermogens, bijvoorbeeld in de vastgoedbranche. Deze vormen van misdaad zijn niet gemakkelijk te bestrijden, mede omdat het de politie en het Openbaar Ministerie op dit terrein aan mankracht en expertise ontbreekt. Daar moet verandering in komen. Voortwoekerende witteboordencriminaliteit is slecht voor de schatkist en funest voor het vertrouwen van de burger in belangrijke instituties van onze samenleving.
Twee concrete voorstellen in het verkiezingsprogramma van de SP:
- Fraudebestrijding krijgt meer prioriteit. Het Openbaar Ministerie krijgt meer forensische accountants en fiscalisten en de rechterlijke macht meer deskundigheid over fraude. Advocaten en notarissen die over de schreef gaan, worden harder aangepakt.
- Faillissementscuratoren worden niet meer uit de boedel, maar uit publieke middelen betaald, zodat onderzoek naar mogelijke (faillissements-)fraude is verzekerd. De marktwerking in het notariaat draaien we terug en de tarieven worden weer gereguleerd.